De Melba werd in 1931 gebouwd als Luxe Motor, een karakteristiek Nederlands scheepstype dat opkwam toen de binnenvaart overstapte van zeil en sleepvaart naar zelfstandige motorvoortstuwing. Dankzij de eigen motor was de schipper niet langer afhankelijk van wind of een sleepboot. De beschutte stuurhut en de comfortabele roef achterop waren voor die tijd bijzondere, luxe voorzieningen. Daaraan dankt dit scheepstype dan ook zijn naam. Juist die combinatie van bruikbaarheid en sierlijke lijnen maakt dit scheepstype vandaag de dag nog altijd geliefd.

De lange, slanke romp combineerde een ruime laadcapaciteit met goede vaareigenschappen op rivieren en kanalen. Door hun beperkte diepgang en relatief bescheiden afmetingen waren Luxe Motors bijzonder geschikt voor de smalle vaarten, kanalen en meren van vooral Friesland, maar ook voor de vaarwegen rond Amsterdam en elders in Nederland. Omdat de afmetingen van de vaarwegen per provincie sterk verschilden, werden Luxe Motors in uiteenlopende afmetingen gebouwd (15 tot en met 50 meter lengte). Afmetingen werden altijd zo optimaal mogelijk afgestemd op het vaargebied. Luxe Motors vervoerden uiteenlopende goederen van landbouwproducten tot stukgoed en andere handelswaar en waren decennialang een vertrouwd gezicht op de Nederlandse binnenwateren.

Na haar beroepsmatige bestaan raakte de Melba in verval. Rond 2007 kocht een particuliere eigenaar het schip. De registratie in het kadaster was toen al doorgehaald en het schip was naamloos geworden. Multischip Holland BV kreeg de opdracht de romp te herstellen en een nieuwe motor te installeren. Toen de afbouw van het schip door omstandigheden stil viel, nam SRF Shipbuilding in Harlingen het schip rond 2015 over.

In september 2016 kochten de volgende eigenaren de Melba en gaven SRF opdracht de restauratie en inrichting af te ronden. Na twee jaar werk werd het schip in 2018 opgeleverd als varend woonschip. De eigenaren, die eerder in Melbourne woonden, kozen de naam Melba als eerbetoon aan de Australische sopraan Dame Nellie Melba. Jarenlang verkenden zij met het schip de Nederlandse en Franse waterwegen.

In 2026 kreeg de Melba nieuwe eigenaren. Haar naam bleef behouden en daarmee ook de identiteit die zij tijdens haar restauratie en jaren als varend woonschip heeft opgebouwd. Een schip dat ooit vracht vervoerde, begint zo aan een nieuw hoofdstuk op de Europese binnenwateren.